محمد رضا واليزاده معجزى
682
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
به اردوى نظام السلطنه ملحق گرديد . خوانين بيرانوند كه با نظام السلطنه صلح كرده بودند نيز با نفرات خود نزد وى آمدند تا از جريان قرارداد و پيمان اتحاد نظام السلطنه و آلمانها آگاه باشند . نظام السلطنه در بستن قرارداد با آلمانها هرگونه نيت باطنى داشته - چنانكه بعضى گفتهاند « 1 » كه آلمانها در نهانى قول سلطنت ايران را به او دادهاند - مسلما محرك اصلى وى وطنپرستى و غيرتمندى او بوده [ است ] زيرا روسها مانند جنگ جهانى دوم قهرا و بدون مراعات اصل بىطرفى و حق مالكيت و استقلال ايران وارد خاك ميهن ما شده و از هيچ جنايتى روگردان نبودند « 2 » و نظام السلطنه كه سردارى رشيد و ميهنپرست بود ميل داشت در رأس يك ارتش منظم ملى ، تلافى وحشيگرى روسها را كرده و خاك وطن عزيز را از لوث وجود آنها پاك نمايد . روسها انواع تجاوز و بىرحمى را در كشور ما مرتكب شده و خون ايرانيان را به جوش آورده بودند ؛ بواسطه همين رفتار ناستوده آنها بود كه ايل رشيد بيرانوند اختلافات عميق خود را با نظام السلطنه كنار گذارده و به منظور كوبيدن و تاراندن آنها براى هرنوع فداكارى و جانبازى حاضر شدند . روسها در هر جا صداى تير مىشنيدند ، به بهانههاى جورواجور آباديها را به خاك و خون مىكشانيدند و از كشتن مردان و شكم دريدن زنان و سربريدن اطفال دريغ نداشته و صد بار از ارتش وحشى مغول بىرحمانهتر عمل مىكردند . نظام السلطنه كه براى تنبيه و راندن روسها از خاك وطن عزيزش براى هرنوع فداكارى حاضر شده بود ، از قرار اظهار بعضى خوانين لرستان كه با وى بودهاند يكبار در اليشتر با نماينده آلمانها ملاقات و مذاكرات مقدماتى را شروع كرده بود و دفعه دوم با « كنت كانيتز » نماينده تامالاختيار آلمانها در بروجرد براى انعقاد پيمان ملاقات كرد . كنت كانيتز جوانى بود بلند قامت و باريكاندام و خوشقيافه كه بيشتر از چهل سال عمر كرده بود . نظام السلطنه [ به گفته خود ] سعى داشت در خلال انعقاد پيمان ، ضمانت محكمى از كنت كانيتز براى استقلال و تماميت و حاكميت ايران گرفته آنگاه وارد عرصه جنگ شود .
--> ( 1 ) . خوانين لرستان كه با نظام السلطنه بودهاند ، اكثرا بر اين عقيدهاند . ( 2 ) . روسها در جنگ جهانى دوم رفتارشان ملايمتر از جنگ جهانى اول بود و گمان مىرود تجارب تلخى كه از دفعه نخست داشتند ، در نرمش آنان بىاثر نبوده است . زيرا علاوه بر تلفات سنگينى كه در صحنههاى رزم بر آنها وارد شد ، صدى هفتاد نفرات آنها را لرستانيان با وسايل مختلف از بين بردند و فقط عده قليلى از آنان موفق به بازگشت به روسيه گرديدند .